De maatregel ITB-plus is laatste redmiddel voor harde-kern-jongeren als gevangenisstraf dreigt. Harde kern jongeren komen steeds vaker met Politie en Justitie in aanraking en ook de delicten die zij plegen worden steeds ernstiger. Vaak hebben zij al meer dan genoeg taakstraffen en jeugdreclassering achter de rug. Desondanks komen zij niet op het rechte pad.

De enige optie lijkt dan een onvoorwaardelijke gevangenisstraf. Maar helpt dat? Wat lost een gevangenisstraf op?

Als laatste kans kan de Kinderrechter daarom ook kiezen voor de ITB-Plus. Dit is een veel zwaardere maatregel dan bijvoorbeeld maatregel Hulp & Steun. ITB staat voor Individuele Traject Begeleiding. ITB-Plus is een zeer streng traject dat de jongere samen met zijn ouders ingaat. De puber mag wel thuis blijven wonen maar onder streng toezicht met huisarrest e Politiecontroles. Het traject duurt 6 maanden en is opgebouwd uit controle en begeleiding. Tijdens dit traject wordt een weekprogramma vol met afspraken opgesteld waarin ze 24/7 in de gaten gehouden worden door familie, de jeugdreclasseerder en de politie. Ouders moeten dus gemotiveerd zijn om mee te werken.

In het weekprogramma is precies opgenomen wanneer de jongere op school is, gaat sporten of aan het werk is. De jongere moet zich aan alle afspraken houden, want Afspraak=Afspraak. Als hij zich niet aan de afspraken houdt, krijgt hij eerst een officiële waarschuwing (gele kaart) van de jeugdreclasseerder of de Officier van Justitie. Houdt hij zich weer niet aan de afspraken, dan heeft hij zijn laatste kans verkeken en stopt de ITB (rode kaart). Hij/zij krijgt dan alsnog de oproep om de gevangenisstraf, welke als stok achter de deur bij ITB was opgelegd, uit te gaan zitten.

Voor welke jongeren is de ITB-Plus?

ITB-plus is een traject dat bedoeld is voor een specifieke groep jongeren: de harde kern. Het is voor jongeren tussen de 12 en 25 jaar die steeds verder zijn afgegleden in het criminele circuit. Ze horen bij de ‘harde kern’ wanneer ze binnen een jaar tijd 2 zware delicten hebben gepleegd, zoals aanranding, roofoverval, en hij/zij in de jaren daarvoor tenminste 3 kleinere vergrijpen hebben gepleegd of wanneer ze binnen een jaar voor 3 of meer zware delicten hebben gepleegd. Het gaat dus om jongelui waarvan je kan zeggen dat criminaliteit tot hun levenspatroon is gaan horen.

Ze hebben verder ook niets te verliezen, want naar school gaan ze vaak al niet meer. Ze hebben geen baan en in hun omgeving hebben mensen (vrienden, leeftijdsgenoten) dezelfde levensstijl. De ITB is bedoeld voor deze groep jongeren met een lange delictsgeschiedenis en een berekenend denkpatroon. De ITB-Plus is hun laatste kans om dat te voorkomen dat ze voor langere tijd de gevangenis in moeten en uiteraard hoopt men dat het gezin erin slaagt hem/haar op het rechte pad te houden.

Waar kijkt de rechter nog meer naar als hij ITB-Plus overweegt op te leggen?

ITB-Plus krijg je niet zomaar. Verschillende partijen moeten beoordelen of je geschikt bent voor dit traject en of je aan alle criteria voldoet. De politie controleert eerst of je wel tot de ‘harde kern’ behoort. De Officier van Justitie moet dan bepalen of het delict wat je op dat moment gepleegd hebt ernstig genoeg is om ITB op te kunnen leggen. Hierbij moet de Officier wel de verwachting hebben dat de jongere na de ITB geen onvoorwaardelijke gevangenisstraf meer hoeft uit te zitten. Dan heeft de ITB namelijk geen zin, omdat de stok achter de deur (“als je goed meewerkt hoef je niet naar de gevangenis”) dan ontbreekt.
De Raad voor de Kinderbescherming stelt een rapport op over de oorzaken en problematiek van de jongere. Wat is er aan de hand?

Zijn er verbanden tussen het criminele gedrag en de omgeving en leefstijl van de jongere te leggen? Daarnaast beoordeelt de Raad of er al voldoende inzet van professionals is geweest in het verleden en of er geen andere mogelijkheden zijn om deze jongere te begeleiden. De jeugdreclasseerder beoordeelt of ITB-Plus wel de geschikte aanpak is voor deze jongere. De medewerker Jeugdreclassering kijkt naar de persoon en zijn/haar karakter en motivatie. Hij kijkt ook naar het gezin waar hij in leeft en wat de reden is dat deze jongere steeds de fout in gaat en zo agressief is.

Vervolgens stelt de Jeugdreclasseerder een Plan van Aanpak op dat ruim voor de terechtzitting klaar moet zijn zodat iedereen, alle betrokkenen, voldoende tijd voor overleg en bestudering hebben gehad. Iedereen moet namelijk weten wat ITB gaat betekenen voor de jongere en hoe dat vormgegeven gaat worden. Wie doet wat en wanneer. Is het plan reëel, gaat het hem/haar lukken? Dat is de vraag.

Wanneer geen ITB?

Redenen om de jongere niet toe te laten (contra-indicaties) zijn bijvoorbeeld dat zijn ouders niet bereid zijn om mee te werken aan het traject of dat de jongere alleen woont. Er moet immers goede strenge controle zijn. Wanneer de ouders niet bereid zijn om mee te werken of de jongere woont alleen of door ouders op straat gezet dan wordt het bijna onmogelijk om de avonden en weekenden in het weekschema te controleren. ITB kan dan dus nooit slagen en zal ook geen optie meer zijn.

Een andere contra-indicatie is ernstige verslavingsproblematiek of ernstige psychiatrische problemen. Beide problemen kunnen de medewerking aan de ITB op essentiële punten hinderen en daarom is ITB niet de geschikte methode voor jongeren met deze problematiek. Verder is het nodig dat de jongere intelligent genoeg is om te begrijpen wat er in het traject van hem verwacht wordt. De aanpak werkt in de praktijk ook goed voor licht verstandelijk beperkte jongeren, doordat het een duidelijke structuur, controle en begeleiding heeft.

Tijdens ITB is drank- en drugsgebruik verboden!

Als laatste wordt de jongere zelf de keuze gelaten of hij mee wil werken aan de ITB-maatregel. Hij krijgt bedenktijd, maar als hij niet akkoord gaat dan legt de rechter geen ITB op, maar hoogstwaarschijnlijk wel gevangenisstraf.

ITB nadere informatie

Er zijn verschillende manieren waarop de ITB kan worden opgelegd. De twee hoofdvarianten zijn: 1. als bijzondere voorwaarde bij schorsing van een voorlopige hechtenis/voorarrest. De jongere mag in afwachting van zijn proces naar huis maar met ITB maatregel toezicht of als 2. bijzondere voorwaarde bij een voorwaardelijke jeugddetentie, bij vonnis opgelegd.

Daarnaast kan ITB ook opgelegd worden bij een voorwaardelijke PIJ (bij vonnis opgelegd), dus als je ITB niet slaagt dan alsnog de PIJ maatregel. PIJ wordt in de volksmond ook wel Jeugd TBS genoemd. ITB kan ook opgelegd worden bij een voorwaardelijke invrijheidsstelling na jeugddetentie of PIJ, maar steeds met goedkeuring van Jeugdreclassering.

www.strafrecht-jeugd.nl/intensieve-traject-begeleiding-itb  http://jeugdreclassering.jeugdzorgnederland.nl/hardekernaanpak/

Hoe gaat ITB in z’n werk?

Met ITB wil men bereiken dat de criminele jongere uit de criminaliteit komt en een toekomst opbouwt. Dus naar school gaat, huiswerk maakt, niet meer op straat hangt en strafbare feiten pleegt alleen of met foute vrienden. Het is belangrijk dat de jongere andere vrienden krijgt die een fijn leven leiden en aan hun toekomst werken op een positieve manier. Om dit te bereiken is er dus veel controle. De eerste maanden van ITB zijn gericht op school en weekrooster. Er is geen moment vrije tijd waarin geen controle is.

Als de jongere de eerste maanden goed volbrengt krijgt hij steeds meer vrijheden. Doelen worden opgesteld en er wordt gewerkt om die doelen te bereiken. Veel ITB-ers zijn agressief en kunnen slecht met hun woede omgaan. Daar kan dus aan gewerkt worden tijdens ITB. De Jeugdreclasseerder die bij het gezin betrokken is speelt een belangrijke rol en komt wekelijks langs.

Positief afronden ITB-Plus

De ITB-Plus duurt in principe 6 maanden. Aan het eind van die 6 maanden wordt er een zitting gepland, waarbij de jeugdreclasseerder een aflooprapportage presenteert. In de meeste gevallen zal de rechter bij een positieve afronding van het traject geen gevangenisstraf meer opleggen. Dit mag de jeugdreclasseerder echter nooit beloven. Het besluit blijft aan de rechter.
Wanneer de ITB tijdens de schorsing voorarrest, in afwachting strafzaak, is opgelegd kan de rechter er ook nog voor kiezen om de ITB met 6 maanden te verlengen.

Share This